Hệ tiêu hoá và bài tiết của trẻ trong những năm tháng đầu đời vẫn còn non nớt. Mọi tác động dư thừa từ nồng độ khoáng chất hay sự thay đổi độ pH trong nguồn nước đều có thể dẫn đến những tác động không tốt đối với sức khỏe. Dưới góc độ khoa học, việc lựa chọn nước pha sữa cần tuân thủ những nguyên tắc khắt khe về chỉ số tinh khiết. Hãy cùng điểm mặt những loại nước phổ biến trong gia đình nhưng lại được các chuyên gia khuyến cáo tuyệt đối không dùng để pha sữa cho trẻ nhỏ.
1. Nước khoáng đóng chai
Đây là sai lầm phổ biến nhất của các gia đình hiện đại. Nhiều người lầm tưởng nước khoáng “tốt cho sức khỏe” người lớn thì cũng sẽ tốt cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên, sự thật hoàn toàn ngược lại, đây là loại nước không nên dùng pha sữa cho bé.
Tại sao không nên dùng? Nước khoáng chứa hàm lượng cao các khoáng chất như Canxi, Natri, Magie và Kali. Trong khi đó, sữa công thức vốn đã được các nhà khoa học tính toán chuẩn xác tỷ lệ khoáng chất phù hợp với nhu cầu của trẻ. Việc dùng nước khoáng sẽ làm dư thừa lượng chất này, dẫn đến hậu quả:
– Làm tăng áp lực lên thận: Thận của trẻ sơ sinh còn rất non nớt, việc phải lọc quá nhiều khoáng chất dư thừa có thể gây ra tình trạng suy thận, sỏi thận về lâu dài.
– Rối loạn tiêu hóa: Dư thừa khoáng chất có thể khiến trẻ bị táo bón, đầy hơi hoặc tiêu chảy.
– Nguy cơ cao huyết áp: Lượng Natri dư thừa từ nước khoáng làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề về tim mạch ngay từ khi còn nhỏ.
2. Nước lã, nước chưa đun sôi hoặc nước đun sôi để quá lâu
Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ (đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng tuổi) còn rất yếu, không đủ khả năng chống lại các loại vi khuẩn có trong môi trường tự nhiên.
Nước chưa đun sôi chứa nhiều mầm bệnh như E.coli, Salmonella có thể gây nhiễm trùng đường ruột nghiêm trọng. Nhiều gia đình có thói quen đun một bình nước lớn rồi dùng dần trong nhiều ngày. Tuy nhiên, sau 24 giờ, nước đun sôi để nguội bắt đầu có hiện tượng tái nhiễm khuẩn từ không khí.
Hậu quả: Trẻ dễ bị ngộ độc thực phẩm, nôn trớ, tiêu chảy cấp dẫn đến mất nước nguy hiểm.
3. Nước trà (nước chè) hoặc các loại nước lá
Một số vùng miền vẫn tồn tại quan niệm dùng nước lá (như lá đinh lăng, cam thảo, trà xanh) để pha sữa nhằm mục đích “mát gan”, “dễ ngủ” hoặc “thanh nhiệt”. Tuy nhiên:
– Trong lá trà có chứa chất Tanin. Chất này khi kết hợp với sắt trong sữa sẽ tạo thành kết tủa, khiến cơ thể trẻ không thể hấp thụ được sắt.
– Chất kích thích: Một lượng nhỏ Caffeine tự nhiên trong lá trà có thể khiến trẻ bồn chồn, khó ngủ và quấy khóc.
– Nguy cơ nhiễm độc: Các loại lá cây không rõ nguồn gốc có thể chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc kim loại nặng từ đất.
– Hậu quả: Trẻ bị thiếu máu do thiếu sắt, còi xương, suy dinh dưỡng và rối loạn giấc ngủ.
4. Nước hoa quả
Nước trái cây chứa vitamin C và acid hữu cơ cao. Khi pha với sữa, acid làm đông vón casein (protein chính trong sữa), gây đầy bụng, khó tiêu, nôn ói. Trẻ dưới 6 tháng chưa cần bổ sung nước trái cây, vì hệ enzyme tiêu hóa chưa đủ mạnh. Pha sữa bằng nước hoa quả còn làm giảm giá trị dinh dưỡng của sữa.
5. Nước rau luộc (nước luộc rau củ)
Nhiều bà nội, bà ngoại khuyên dùng nước luộc rau cà rốt, bắp cải, củ dền… vì “giàu dinh dưỡng”. Thực tế, những loại rau này chứa nitrate rất cao. Nitrate kết hợp với hemoglobin trong máu tạo methemoglobin, khiến hồng cầu mất khả năng vận chuyển oxy → bé tím tái, khó thở, thậm chí tử vong nếu không cấp cứu kịp thời. Tồn dư thuốc trừ sâu trong rau còn gây ngộ độc. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo tuyệt đối không dùng nước rau luộc pha sữa.
6. Nước ion kiềm (nước kiềm)
Nước ion kiềm có pH cao và khoáng chất đặc biệt, phù hợp người lớn nhưng hệ tiêu hóa trẻ dưới 6 tuổi chưa xử lý được. Dư khoáng gây rối loạn cân bằng điện giải và gánh nặng thận.
7. Giải pháp: Loại nước nào là an toàn nhất?
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sự phát triển của bé, ba mẹ nên ưu tiên:
– Nước tinh khiết đun sôi để nguội: Sử dụng nước đã qua lọc sạch (loại bỏ khoáng và tạp chất), đun sôi ở 100 độ C và để nguội đến nhiệt độ yêu cầu của từng loại sữa (khoảng từ 40 – 70 độ C).
– Nước pha sữa chuyên dụng: Các dòng nước như Aoi, Puraboo hoặc Wakodo(đã qua xử lý khử ion, vô trùng và cân bằng pH) là lựa chọn tối ưu, tiện lợi và an toàn nhất hiện nay.
Việc lựa chọn nguồn nước pha sữa cũng quan trọng như việc chọn loại sữa tốt nhất cho con. Đừng để những thói quen sai lầm làm ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và sức khỏe tương lai của bé. Một bình sữa sạch bắt đầu từ một nguồn nước sạch. Hãy theo dõi fanpage Puraboo để nhận thêm nhiều chia sẻ hữu ích khác nhé!
